वाराणसी
पञ्चाङ्ग · वाराणसी
छोटकरीमा
आजको पञ्चाङ्ग के हो?
पञ्चाङ्गको अर्थ हो पाँच अङ्ग: कुनै दिनको तिथि, वार, नक्षत्र, योग र करण। यीसँगै यसले सूर्योदय-सूर्यास्त र तीबाट निस्केका शुभ-अशुभ काल पनि दिन्छ — राहु काल, अभिजित मुहूर्त र चौघडिया। यी सबै तपाईंको स्थानमा निर्भर छन्।
वाराणसी · भदौ १६, २०८३2026 सेप्टेम्बर 1, मङ्गलबार
पाँच अङ्ग
- वार
- मङ्गलबार
- तिथि
- चतुर्थी · कृष्ण पक्ष
- चन्द्र नक्षत्र
- अश्विनी · पाद 1
- योग
- वृद्धि
- करण
- बालव
- चन्द्रमा
- मेष
- सूर्य
- सिंह
सूर्योदय · सूर्यास्त
- सूर्योदय
- 05:38
- सूर्यास्त
- 18:17
- चन्द्रोदय
- 20:58
- चन्द्रास्त
- 09:18
मुहूर्त
- अभिजित मुहूर्त
- 11:32 – 12:23
- राहु काल
- 15:07 – 16:42
- यमगण्ड
- 08:48 – 10:23
- गुलिक काल
- 11:57 – 13:32
दिनको चौघडिया
- रोगटार्नुहोस्05:38 – 07:13
- उद्वेगटार्नुहोस्07:13 – 08:48
- चरशुभ08:48 – 10:23
- लाभशुभ10:23 – 11:57
- अमृतशुभ11:57 – 13:32
- कालटार्नुहोस्13:32 – 15:07
- शुभशुभ15:07 – 16:42
- रोगटार्नुहोस्16:42 – 18:17
रातको चौघडिया
- कालटार्नुहोस्18:17 – 19:42
- शुभशुभ19:42 – 21:07
- रोगटार्नुहोस्21:07 – 22:32
- उद्वेगटार्नुहोस्22:32 – 23:58
- चरशुभ23:58 – 01:23
- लाभशुभ01:23 – 02:48
- अमृतशुभ02:48 – 04:13
- कालटार्नुहोस्04:13 – 05:38
तिथि
तिथि चन्द्र दिन हो: चन्द्रमालाई सूर्यभन्दा बाह्र अंश अगाडि बढ्न लागेको समय। एक चन्द्र महिनामा तीस तिथि हुन्छन्, हरेक पक्षमा पन्ध्र — चन्द्रमा बढ्दा शुक्ल, घट्दा कृष्ण।
नक्षत्र
नक्षत्र त्यो चन्द्र भवन हो जसमा चन्द्रमा छ, १३°२०′ का २७ विभागमध्ये एक। चन्द्रमाले करिब दैनिक एउटा नक्षत्र पार गर्छ, त्यसैले तिथिपछि यही सबैभन्दा छिटो फेरिने अङ्ग हो।
योग र करण
योगले सूर्य र चन्द्रमाका निरयण देशान्तरको योगलाई २७ भागमा बाँड्छ। करण आधा तिथि हो — चन्द्र महिनामा साठी, र एघार नाम: सात जो दोहोरिन्छन् र चार जो एक-एक पटक आउँछन्।
सूर्योदय र सूर्यास्त
सूर्योदयसँग बाँधिएको हरेक कुरा स्थानअनुसार फेरिन्छ। पाँचै अङ्ग आफैं सूर्योदयमा पढिन्छन्, जुन दिनको परम्परागत सुरुवात हो — मध्यरात होइन। त्यसैले एउटै मितिको पञ्चाङ्गले दुई सहरमा फरक तिथि भन्न सक्छ।
राहु काल
राहु काल दिनको उज्यालो अवधिको आठौं भाग हो, र कुन आठौं भन्ने कुरा वारले तय गर्छ। परम्परागत रूपमा यसमा कुनै नयाँ काम सुरु गरिँदैन। यो दिनको लम्बाइको अंश भएकाले काठमाडौं र दिल्लीमा फरक घडी-समयमा आउँछ, र डिसेम्बरमा जुनभन्दा फरक समयमा।
अभिजित मुहूर्त
अभिजित पन्ध्र मुहूर्तमध्ये आठौं हो — त्यही जुन स्थानीय मध्याह्नको दुवैतिर पर्छ। यसलाई व्यापक रूपमा शुभ मानिन्छ र कुनै विशेष मुहूर्त नछानिएको बेला प्रायः यही भनिन्छ।
चौघडिया
चौघडियाले दिन र रातलाई आठ-आठ भागमा बाँड्छ, जुन सात नामको चक्रमा चल्छन्। अमृत, शुभ, लाभ र चर शुभ मानिन्छन्; उद्वेग, काल र रोग होइनन्। दिन कुन नामबाट सुरु हुन्छ भन्ने कुरा वारले तय गर्छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्न
पञ्चाङ्ग भनेको के हो?
कुनै दिनको हिन्दू पात्रो, जसले त्यसका पाँच अङ्ग बताउँछ: तिथि, वार, नक्षत्र, योग र करण। सँगै सूर्योदय, सूर्यास्त र तीबाट निस्केका मुहूर्त पनि।
आजको तिथि के हो?
तपाईंले छानेको सहरका लागि वर्तमान तिथि र पक्ष यो पृष्ठको माथि दिइएको छ। तिथि चन्द्रमालाई सूर्यभन्दा बाह्र अंश अगाडि बढ्न लागेको समय हो; चन्द्र महिनामा तीस हुन्छन्।
आज राहु काल कहिले हो?
तपाईंले छानेको सहरको आजको राहु काल माथि दिइएको छ। यो दिनको उज्यालो अवधिको आठौं भाग हो, वारबाट छानिन्छ, र यसमा नयाँ काम सुरु गर्न टारिन्छ।
पञ्चाङ्ग सहरअनुसार किन फेरिन्छ?
किनभने पाँचै अङ्ग सूर्योदयमा पढिन्छन् र मुहूर्त दिनको लम्बाइका अंश हुन्। दुवै अक्षांश-देशान्तरमा निर्भर छन्, त्यसैले एउटै मितिले काठमाडौं र दिल्लीमा फरक मान दिन्छ।
अभिजित मुहूर्त के हो?
दिनका पन्ध्र मुहूर्तमध्ये आठौं, जुन स्थानीय मध्याह्नको दुवैतिर पर्छ। यसलाई व्यापक रूपमा शुभ मानिन्छ।
चौघडिया के हो?
दिन र रातको आठ-आठ भागमा विभाजन, जुन सात नामको चक्रमा चल्छ। अमृत, शुभ, लाभ र चर शुभ हुन्; उद्वेग, काल र रोग टारिन्छन्।