वाराणसी
पञ्चाङ्ग · वाराणसी
वाराणसी · कार्तिक ८, २०८३2026 अक्टोबर 25, आइतबार
पाँच अङ्ग
- वार
- आइतबार
- तिथि
- चतुर्दशी · शुक्ल पक्ष
- चन्द्र नक्षत्र
- रेवती · पाद 2
- योग
- हर्षण
- करण
- वणिज
- चन्द्रमा
- मीन
- सूर्य
- तुला
सूर्योदय · सूर्यास्त
- सूर्योदय
- 06:01
- सूर्यास्त
- 17:22
- चन्द्रोदय
- 16:50
- चन्द्रास्त
- 04:53
मुहूर्त
- अभिजित मुहूर्त
- 11:19 – 12:04
- राहु काल
- 15:57 – 17:22
- यमगण्ड
- 11:42 – 13:07
- गुलिक काल
- 14:32 – 15:57
छोटकरीमा
आजको पञ्चाङ्ग के हो?
पञ्चाङ्गको अर्थ हो पाँच अङ्ग: कुनै दिनको तिथि, वार, नक्षत्र, योग र करण। यीसँगै यसले सूर्योदय-सूर्यास्त र तीबाट निस्केका शुभ-अशुभ काल पनि दिन्छ — राहु काल, अभिजित मुहूर्त र चौघडिया। यी सबै तपाईंको स्थानमा निर्भर छन्।
दिनको चौघडिया
- उद्वेगटार्नुहोस्06:01 – 07:26
- चरशुभ07:26 – 08:51
- लाभशुभ08:51 – 10:16
- अमृतशुभ10:16 – 11:42
- कालटार्नुहोस्11:42 – 13:07
- शुभशुभ13:07 – 14:32
- रोगटार्नुहोस्14:32 – 15:57
- उद्वेगटार्नुहोस्15:57 – 17:22
रातको चौघडिया
- शुभशुभ17:22 – 18:57
- रोगटार्नुहोस्18:57 – 20:32
- उद्वेगटार्नुहोस्20:32 – 22:07
- चरशुभ22:07 – 23:42
- लाभशुभ23:42 – 01:17
- अमृतशुभ01:17 – 02:52
- कालटार्नुहोस्02:52 – 04:27
- शुभशुभ04:27 – 06:02
तिथि
तिथि चन्द्र दिन हो: चन्द्रमालाई सूर्यभन्दा बाह्र अंश अगाडि बढ्न लागेको समय। एक चन्द्र महिनामा तीस तिथि हुन्छन्, हरेक पक्षमा पन्ध्र — चन्द्रमा बढ्दा शुक्ल, घट्दा कृष्ण।
नक्षत्र
नक्षत्र त्यो चन्द्र भवन हो जसमा चन्द्रमा छ, १३°२०′ का २७ विभागमध्ये एक। चन्द्रमाले करिब दैनिक एउटा नक्षत्र पार गर्छ, त्यसैले तिथिपछि यही सबैभन्दा छिटो फेरिने अङ्ग हो।
योग र करण
योगले सूर्य र चन्द्रमाका निरयण देशान्तरको योगलाई २७ भागमा बाँड्छ। करण आधा तिथि हो — चन्द्र महिनामा साठी, र एघार नाम: सात जो दोहोरिन्छन् र चार जो एक-एक पटक आउँछन्।
सूर्योदय र सूर्यास्त
सूर्योदयसँग बाँधिएको हरेक कुरा स्थानअनुसार फेरिन्छ। पाँचै अङ्ग आफैं सूर्योदयमा पढिन्छन्, जुन दिनको परम्परागत सुरुवात हो — मध्यरात होइन। त्यसैले एउटै मितिको पञ्चाङ्गले दुई सहरमा फरक तिथि भन्न सक्छ।
राहु काल
राहु काल दिनको उज्यालो अवधिको आठौं भाग हो, र कुन आठौं भन्ने कुरा वारले तय गर्छ। परम्परागत रूपमा यसमा कुनै नयाँ काम सुरु गरिँदैन। यो दिनको लम्बाइको अंश भएकाले काठमाडौं र दिल्लीमा फरक घडी-समयमा आउँछ, र डिसेम्बरमा जुनभन्दा फरक समयमा।
अभिजित मुहूर्त
अभिजित पन्ध्र मुहूर्तमध्ये आठौं हो — त्यही जुन स्थानीय मध्याह्नको दुवैतिर पर्छ। यसलाई व्यापक रूपमा शुभ मानिन्छ र कुनै विशेष मुहूर्त नछानिएको बेला प्रायः यही भनिन्छ।
चौघडिया
चौघडियाले दिन र रातलाई आठ-आठ भागमा बाँड्छ, जुन सात नामको चक्रमा चल्छन्। अमृत, शुभ, लाभ र चर शुभ मानिन्छन्; उद्वेग, काल र रोग होइनन्। दिन कुन नामबाट सुरु हुन्छ भन्ने कुरा वारले तय गर्छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्न
पञ्चाङ्ग भनेको के हो?
कुनै दिनको हिन्दू पात्रो, जसले त्यसका पाँच अङ्ग बताउँछ: तिथि, वार, नक्षत्र, योग र करण। सँगै सूर्योदय, सूर्यास्त र तीबाट निस्केका मुहूर्त पनि।
आजको तिथि के हो?
तपाईंले छानेको सहरका लागि वर्तमान तिथि र पक्ष यो पृष्ठको माथि दिइएको छ। तिथि चन्द्रमालाई सूर्यभन्दा बाह्र अंश अगाडि बढ्न लागेको समय हो; चन्द्र महिनामा तीस हुन्छन्।
आज राहु काल कहिले हो?
तपाईंले छानेको सहरको आजको राहु काल माथि दिइएको छ। यो दिनको उज्यालो अवधिको आठौं भाग हो, वारबाट छानिन्छ, र यसमा नयाँ काम सुरु गर्न टारिन्छ।
पञ्चाङ्ग सहरअनुसार किन फेरिन्छ?
किनभने पाँचै अङ्ग सूर्योदयमा पढिन्छन् र मुहूर्त दिनको लम्बाइका अंश हुन्। दुवै अक्षांश-देशान्तरमा निर्भर छन्, त्यसैले एउटै मितिले काठमाडौं र दिल्लीमा फरक मान दिन्छ।
अभिजित मुहूर्त के हो?
दिनका पन्ध्र मुहूर्तमध्ये आठौं, जुन स्थानीय मध्याह्नको दुवैतिर पर्छ। यसलाई व्यापक रूपमा शुभ मानिन्छ।
चौघडिया के हो?
दिन र रातको आठ-आठ भागमा विभाजन, जुन सात नामको चक्रमा चल्छ। अमृत, शुभ, लाभ र चर शुभ हुन्; उद्वेग, काल र रोग टारिन्छन्।