कन्या राशि

कन्याले परिष्कार गर्छ। बुधको स्वामित्वको यो पृथ्वी राशिले त्यो त्रुटि देख्छ जसको छेउबाट बाँकी सबै हिँडिसके, र त्यसलाई छाड्न स्वभावतः असमर्थ छ। यसैले कन्याका मानिस असाधारण रूपमा उपयोगी हुन्छन् र चुपचाप आफैंप्रति कठोर पनि। तिनको सेवा वास्तविक हो — तिनीहरू कुरा मिलाएर सहयोग गर्छन् — तर त्यही प्रवृत्ति भित्रतिर फर्कँदा निरन्तर चल्ने जाँच बन्छ। कन्या तब फस्टाउँछ जब मापदण्ड अग्लो होस् र आत्म-आलोचना नहोस्।

कन्या राशि, जसलाई अङ्ग्रेजीमा Virgo भनिन्छ, निरयण राशिचक्रमा कन्या को राशि हो र यसका स्वामी बुध हुन्। यो पृथ्वी तत्त्वको द्विस्वभाव राशि हो — वैदिक ज्योतिषमा यही जोडीले बताउँछ कि कुनै राशिले काम सुरु गर्छ, थामिराख्छ, कि त्यसअनुसार ढल्छ।

निरयण राशिचक्रमा सूर्य लगभग सेप्टेम्बर 17 देखि अक्टोबर 16 सम्म कन्यामा रहन्छ। पाश्चात्य ज्योतिषले सायन राशिचक्र मान्छ, जसमा Virgo को अवधि अगस्ट 23 – सेप्टेम्बर 22 हो। दुवैबीच करिब 24 अंशको फरक छ — यही अयनांश हो — र यसैकारण तपाईंको वैदिक राशि प्रायः पाश्चात्य राशिभन्दा एक अघिको पर्छ।

कन्यामा उत्तर फाल्गुनी (पाद 2–4), हस्त, चित्रा (पाद 1–2) पर्छन्। प्रत्येक राशि 30 अंशको हुन्छ र त्यसमा सवा दुई नक्षत्र अटाउँछन्, त्यसैले नक्षत्रले ग्रहको स्थिति राशिभन्दा धेरै सूक्ष्म रूपमा बताउँछ — र तपाईंको विंशोत्तरी दशाको क्रम पनि नक्षत्रबाटै तय हुन्छ।

भारतीय र नेपाली परम्परामा तपाईंको राशि चन्द्र राशि हो, अर्थात् जन्मको बेला चन्द्रमा जुन राशिमा थियो — सूर्य होइन। मनको कारक चन्द्रमा हो, र दैनिक राशिफलले वास्तवमा तपाईंको राशिबाट गनिएको चन्द्रमाको दैनिक गोचरलाई नै पढ्छ।

परम्परागत मिलानमा कन्या लाई वृष, मकर सँग सहज धरातल भेटिन्छ, जहाँ तत्त्व र स्वामी ग्रह मिल्छन्। मीन ले बढी परिश्रम माग्छ — असंगति होइन, बरु गति र प्राथमिकताको फरक, जसलाई मानिलिनुभन्दा भनिदिनुपर्छ। अष्टकूट गुण मिलानले राशि मात्र होइन, आठ कारक हेर्छ, त्यसैले राशि-देखि-राशि अनुकूलतालाई अन्तिम निर्णय होइन, पहिलो सङ्केत मान्नुहोस्।