तुला राशि

तुलाले तौल्छ। शुक्रको स्वामित्वको यो राशि अरूप्रति सबैभन्दा संवेदनशील छ — तिनलाई के चाहिन्छ, के न्यायोचित छ, कोठाले कति सहन सक्छ। तुलाका मानिस साँच्चै राम्रो सङ्गत र राम्रो मध्यस्थ हुन्छन्। कठिनाइ यो हो कि दुवै पक्ष देख्न बनेको मन एउटा छान्न अल्झिन्छ, र शान्ति जोगाउन बनेको व्यक्तिले लामो समयसम्म आफूलाई के चाहिएको हो भन्न सक्दैन। तुला तब बढ्छ जब उसले बुझ्छ — आफ्नो रोजाइ भनिदिनु आक्रमण होइन।

तुला राशि, जसलाई अङ्ग्रेजीमा Libra भनिन्छ, निरयण राशिचक्रमा तराजु को राशि हो र यसका स्वामी शुक्र हुन्। यो वायु तत्त्वको चर राशि हो — वैदिक ज्योतिषमा यही जोडीले बताउँछ कि कुनै राशिले काम सुरु गर्छ, थामिराख्छ, कि त्यसअनुसार ढल्छ।

निरयण राशिचक्रमा सूर्य लगभग अक्टोबर 17 देखि नोभेम्बर 15 सम्म तुलामा रहन्छ। पाश्चात्य ज्योतिषले सायन राशिचक्र मान्छ, जसमा Libra को अवधि सेप्टेम्बर 23 – अक्टोबर 22 हो। दुवैबीच करिब 24 अंशको फरक छ — यही अयनांश हो — र यसैकारण तपाईंको वैदिक राशि प्रायः पाश्चात्य राशिभन्दा एक अघिको पर्छ।

तुलामा चित्रा (पाद 3–4), स्वाती, विशाखा (पाद 1–3) पर्छन्। प्रत्येक राशि 30 अंशको हुन्छ र त्यसमा सवा दुई नक्षत्र अटाउँछन्, त्यसैले नक्षत्रले ग्रहको स्थिति राशिभन्दा धेरै सूक्ष्म रूपमा बताउँछ — र तपाईंको विंशोत्तरी दशाको क्रम पनि नक्षत्रबाटै तय हुन्छ।

भारतीय र नेपाली परम्परामा तपाईंको राशि चन्द्र राशि हो, अर्थात् जन्मको बेला चन्द्रमा जुन राशिमा थियो — सूर्य होइन। मनको कारक चन्द्रमा हो, र दैनिक राशिफलले वास्तवमा तपाईंको राशिबाट गनिएको चन्द्रमाको दैनिक गोचरलाई नै पढ्छ।

परम्परागत मिलानमा तुला लाई मिथुन, कुम्भ सँग सहज धरातल भेटिन्छ, जहाँ तत्त्व र स्वामी ग्रह मिल्छन्। मेष ले बढी परिश्रम माग्छ — असंगति होइन, बरु गति र प्राथमिकताको फरक, जसलाई मानिलिनुभन्दा भनिदिनुपर्छ। अष्टकूट गुण मिलानले राशि मात्र होइन, आठ कारक हेर्छ, त्यसैले राशि-देखि-राशि अनुकूलतालाई अन्तिम निर्णय होइन, पहिलो सङ्केत मान्नुहोस्।