मीन राशि

मीनले सिमाना घोल्छ। गुरुको स्वामित्वको यो द्विस्वभाव जल राशि कल्पनाशील छ, असामान्य रूपमा करुण छ, र वातावरणप्रति यति भेद्य छ कि यही उसको वरदान पनि हो र थकान पनि। मीनका मानिसले नभनिएको कुरा बुझ्छन्। तिनीहरू नै सबैभन्दा बढी सम्भावना राख्छन् कि आफूसँग भएभन्दा बढी दिऊन् र त्यसलाई 'केही होइन' भनिदिऊन्। मीनलाई कठोरता होइन, ढाँचा चाहिन्छ — केही यस्तो जसले आकार थामोस् जब भावनाले आफ्नो काम गरिरहेको हुन्छ।

मीन राशि, जसलाई अङ्ग्रेजीमा Pisces भनिन्छ, निरयण राशिचक्रमा माछा को राशि हो र यसका स्वामी गुरु (बृहस्पति) हुन्। यो जल तत्त्वको द्विस्वभाव राशि हो — वैदिक ज्योतिषमा यही जोडीले बताउँछ कि कुनै राशिले काम सुरु गर्छ, थामिराख्छ, कि त्यसअनुसार ढल्छ।

निरयण राशिचक्रमा सूर्य लगभग मार्च 15 देखि अप्रिल 13 सम्म मीनमा रहन्छ। पाश्चात्य ज्योतिषले सायन राशिचक्र मान्छ, जसमा Pisces को अवधि फेब्रुअरी 19 – मार्च 20 हो। दुवैबीच करिब 24 अंशको फरक छ — यही अयनांश हो — र यसैकारण तपाईंको वैदिक राशि प्रायः पाश्चात्य राशिभन्दा एक अघिको पर्छ।

मीनमा पूर्व भाद्रपद (पाद 4), उत्तर भाद्रपद, रेवती पर्छन्। प्रत्येक राशि 30 अंशको हुन्छ र त्यसमा सवा दुई नक्षत्र अटाउँछन्, त्यसैले नक्षत्रले ग्रहको स्थिति राशिभन्दा धेरै सूक्ष्म रूपमा बताउँछ — र तपाईंको विंशोत्तरी दशाको क्रम पनि नक्षत्रबाटै तय हुन्छ।

भारतीय र नेपाली परम्परामा तपाईंको राशि चन्द्र राशि हो, अर्थात् जन्मको बेला चन्द्रमा जुन राशिमा थियो — सूर्य होइन। मनको कारक चन्द्रमा हो, र दैनिक राशिफलले वास्तवमा तपाईंको राशिबाट गनिएको चन्द्रमाको दैनिक गोचरलाई नै पढ्छ।

परम्परागत मिलानमा मीन लाई कर्कट, वृश्चिक सँग सहज धरातल भेटिन्छ, जहाँ तत्त्व र स्वामी ग्रह मिल्छन्। कन्या ले बढी परिश्रम माग्छ — असंगति होइन, बरु गति र प्राथमिकताको फरक, जसलाई मानिलिनुभन्दा भनिदिनुपर्छ। अष्टकूट गुण मिलानले राशि मात्र होइन, आठ कारक हेर्छ, त्यसैले राशि-देखि-राशि अनुकूलतालाई अन्तिम निर्णय होइन, पहिलो सङ्केत मान्नुहोस्।