मेष राशि

मेषले सुरु गर्छ। मङ्गलको स्वामित्वको यो राशि सोच्नुअघि नै हिँड्छ — यही यसको वरदान हो र यही बारम्बार आउने बिल पनि। मेष प्रधान व्यक्ति स्पष्टवक्ता, शारीरिक रूपमा बेचैन र सहमतिको नाटक गर्न लगभग असमर्थ हुन्छन्। तिनीहरू असफलताबाट असामान्य रूपमा छिट्टै उठ्छन् — केही अड्किँदैनन् भनेर, केही अर्को काम सुरु गरिसकेका हुन्छन् भनेर। मेषका लागि जीवनभरको पाठ यही हो — धैर्य हार होइन, बलकै एउटा रूप हो।

मेष राशि, जसलाई अङ्ग्रेजीमा Aries भनिन्छ, निरयण राशिचक्रमा भेडा को राशि हो र यसका स्वामी मङ्गल हुन्। यो अग्नि तत्त्वको चर राशि हो — वैदिक ज्योतिषमा यही जोडीले बताउँछ कि कुनै राशिले काम सुरु गर्छ, थामिराख्छ, कि त्यसअनुसार ढल्छ।

निरयण राशिचक्रमा सूर्य लगभग अप्रिल 14 देखि मे 14 सम्म मेषमा रहन्छ। पाश्चात्य ज्योतिषले सायन राशिचक्र मान्छ, जसमा Aries को अवधि मार्च 21 – अप्रिल 19 हो। दुवैबीच करिब 24 अंशको फरक छ — यही अयनांश हो — र यसैकारण तपाईंको वैदिक राशि प्रायः पाश्चात्य राशिभन्दा एक अघिको पर्छ।

मेषमा अश्विनी, भरणी, कृत्तिका (पाद 1) पर्छन्। प्रत्येक राशि 30 अंशको हुन्छ र त्यसमा सवा दुई नक्षत्र अटाउँछन्, त्यसैले नक्षत्रले ग्रहको स्थिति राशिभन्दा धेरै सूक्ष्म रूपमा बताउँछ — र तपाईंको विंशोत्तरी दशाको क्रम पनि नक्षत्रबाटै तय हुन्छ।

भारतीय र नेपाली परम्परामा तपाईंको राशि चन्द्र राशि हो, अर्थात् जन्मको बेला चन्द्रमा जुन राशिमा थियो — सूर्य होइन। मनको कारक चन्द्रमा हो, र दैनिक राशिफलले वास्तवमा तपाईंको राशिबाट गनिएको चन्द्रमाको दैनिक गोचरलाई नै पढ्छ।

परम्परागत मिलानमा मेष लाई सिंह, धनु सँग सहज धरातल भेटिन्छ, जहाँ तत्त्व र स्वामी ग्रह मिल्छन्। तुला ले बढी परिश्रम माग्छ — असंगति होइन, बरु गति र प्राथमिकताको फरक, जसलाई मानिलिनुभन्दा भनिदिनुपर्छ। अष्टकूट गुण मिलानले राशि मात्र होइन, आठ कारक हेर्छ, त्यसैले राशि-देखि-राशि अनुकूलतालाई अन्तिम निर्णय होइन, पहिलो सङ्केत मान्नुहोस्।